Opent in een nieuw tabblad

Blaasgruis en urinewegproblemen bij katten

Door Redactie The Pet LabLaatst gecontroleerd 17 oktober 2026Leestijd 7 min
Spoed: zit je kat (vooral een kater) steeds in de bak te persen zonder dat er urine komt, of komen er alleen druppels? Bel direct een dierenarts, ook 's nachts. Een verstopte plasbuis is binnen uren tot een dag levensbedreigend.

Kort antwoord: klachten van de lage urinewegen bij katten heten samen FLUTD. Bij jonge en middelbare katten is de meest gevonden oorzaak een blaasontsteking zonder aanwijsbare oorzaak (idiopathische cystitis), gevolgd door blaasstenen of gruis en urineproppen. Meer vocht, minder stress en een schone kattenbak helpen bij het voorkomen. Gruis en stenen behandel je altijd samen met de dierenarts, soms met een speciaal dieet.

Signalen

  • Vaak naar de bak, met steeds kleine plasjes
  • Persen, piepen of miauwen tijdens het plassen
  • Bloed in de urine of roze klontjes in de bak
  • Plassen buiten de bak, bijvoorbeeld op koele, gladde plekken
  • Veel likken aan de geslachtsdelen

De meest voorkomende oorzaken

OorzaakWat het isAanpak
Idiopathische cystitis (FIC)Blaasontsteking zonder infectie of steen, sterk verbonden met stressMeer vocht, stressvermindering en een verrijkte omgeving
Struviet (gruis of steen)Kristallen die kunnen oplossen met een dieet van de dierenartsDieetvoer, meer vocht
CalciumoxalaatStenen die niet oplossen met een dieetVaak operatief, daarna voorkomen
UrinepropProp van eiwit en kristallen in de plasbuis, vooral bij katersSpoedbehandeling
Bacteriële infectieBij jonge katten minder vaak, bij oudere vakerAntibiotica na urineonderzoek

Risicofactoren

Binnenkatten, katten met overgewicht, gecastreerde katers, katten die weinig drinken en katten die stress ervaren hebben vaker last. Stress kan komen van een verhuizing, een nieuwe huisgenoot, conflicten met andere katten of te weinig plekken om zich terug te trekken.

Wat je zelf kunt doen

  1. Meer vochtNatvoer bevat ongeveer 75 tot 80 procent water. Een drinkfontein of meerdere brede waterbakken op rustige plekken helpen ook. Bekijk de SmartFlow drinkfontein en ons Feline Pure natvoer.
  2. Genoeg kattenbakkenDe vuistregel is één bak per kat plus één extra, op verschillende rustige plekken, dagelijks geschept.
  3. Minder stressZorg voor schuil- en uitkijkplekken, voer- en waterplekken uit elkaars zicht en vaste speelmomenten.
  4. Gezond gewichtWeeg je kat maandelijks en houd de taille zichtbaar.
Over voeding: sommige gewone voeding is samengesteld met aandacht voor de urinewegen, zoals ons Feline Pure Kip & Eend met een laag magnesiumgehalte. Dat kan ondersteunen bij een gezonde kat. Het vervangt geen dieetvoer dat je dierenarts voorschrijft om gruis op te lossen.
Professor Pip zegt:

"Plast je kat naast de bak? Straf hem niet. Vaak is het een teken van pijn of stress, en straf maakt dat erger."

Kan blaasgruis vanzelf overgaan?

Klachten van idiopathische cystitis gaan vaak binnen een paar dagen over, maar komen regelmatig terug. Gruis en stenen moet je laten behandelen. Laat je kat dus altijd nakijken, ook als de klachten verdwijnen.

Moet mijn kat levenslang dieetvoer?

Dat hangt af van de oorzaak. Struviet kan oplossen, waarna een preventief dieet of gewoon voer met extra vocht soms genoeg is. Je dierenarts adviseert op basis van urineonderzoek.

Bronnen

  1. Forrester SD, Towell TL. Feline idiopathic cystitis. Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice, 2015.
  2. Gunn-Moore DA. Feline lower urinary tract disease. Journal of Feline Medicine and Surgery, 2003.
  3. International Cat Care. Feline lower urinary tract disease (FLUTD) en Cystitis in cats.